Aranżacja pokoju dziecięcego inspirowana pedagogiką Marii Montessori

projektowanie-pokoju-dziecka-w-stylu-montessori

Aranżacja pokoju dziecięcego inspirowana pedagogiką Marii Montessori to bezpieczny i wszechstronny rozwój Twojego dziecka. Od chwili narodzin dziecko poznaje otaczający go świat. Uważnie mu się przygląda. Bada dłońmi. Wkłada wszystko do ust. Nasłuchuje dochodzących do niego dźwięków. Do 6. roku życia dziecko bowiem poznaje i uczy się poprzez zmysły. Aby w tych pierwszych latach życia dzieci prawidłowo się rozwijały, organizujemy ich przestrzeń tak, by ich nie przestymulować, ale i nie przeoczyć tego, co ważne w ich rozwoju.

Lubimy, gdy pokoje dziecięce cieszą nasze oko i zaspakajają nasze poczucie estetyki, i są w naszym (rodziców) guście. Warto jednak uwzględnić potrzeby i możliwości dzieci, bo to w końcu ich pokój, ich mały świat. W swojej przestrzeni uczą się jak żyć i radzić sobie w otaczającym ich świecie. Przygotowując otoczenie zgodnie z pedagogiką Montessori możemy lepiej zrozumieć świat dzieci, dając im to czego potrzebują na danym etapie rozwoju.
Dzieci rozwijają się i zmieniają. Możemy sprawić, by ich otoczenie podążało za tymi zmianami i dostosowywało się do danego etapu. Profesjonalna aranżacja pokoju naszego dziecka jest tak, jak ubranko szyte na miarę. Warto na bieżąco przyglądać się rozwojowi dziecka i dostosowywać otoczenie do jego zmieniających się potrzeb rozwojowych.

Zaczniemy od przyjrzenia się podstawowym zasadom, którymi kierujemy się aranżując pokój dziecka wg filozofii Montessori:

Bezpieczeństwo – numer jeden!

To podstawowa zasada w aranżacji pokoju i całego otoczenia dziecka. I nie chodzi o ograniczenie dostępu do niebezpiecznych sprzętów, zamykanie szafek na cztery spusty i umieszczenie dziecka w kojcu – dla jego bezpieczeństwa. Jeśli chcemy, by dziecko było bezpieczne i nie ściągnęło na siebie sprzętu RTV umieśćmy podejrzany sprzęt w kojcu, a dziecku dajmy możliwość nieograniczonego ruchu. Wszystkie czynności jakie wykonujemy z dzieckiem, wykonujemy w miarę możliwości na podłodze.Dotyczy to także przebierania (wtedy nie ma obawy, że dziecko spadnie z przewijaka). Ruch jest kluczowy dla prawidłowego rozwoju mózgu. Dlatego dziecko potrzebuje swobodnie przemieszczać się w swoim pokoju bez ryzyka zrzucenia czy przewrócenia czegoś na siebie. Materac na podłodze i stabilne mebelki to inwestycja w niezależność naszego dziecka. Aranżując pokój dziecka i wyposażając go w różne niezbędne sprzęty, zapytajmy siebie „Czy to jest bezpieczne?”.

Porządek

Wszystko ma swoje miejsce, a mniej znaczy więcej. Wszystko, co nas otacza ma nazwę i zastosowanie. Wiemy do czego służą wieszaki w szafie – dziecko potrzebuje się tego dowiedzieć. Podobnie jest ze wszystkim, co chcemy umieścić w pokoju dziecięcym. Dzieci chcą i potrzebują wiedzieć jak coś się nazywa, do czego służy i gdzie to schować. Dzieci chłoną porządek! Choć to wcale nie znaczy, że mają umiejętności, by o ów porządek w pełni zadbać. Uwielbiają go, gdyż daje im poczucie bezpieczeństwa, spokoju i sensu. My dorośli wspieramy ich potrzebę porządku starannie przygotowując otoczenie. Dokonujemy mądrych wyborów sprzętów i niezbędnych akcesoriów by niezagracona przestrzeń była jasna i przejrzysta. Właściwie uporządkowane otoczenie, to także porządek w umyśle. To z kolei przekłada się to na umiejętności organizowania i zarządzania czasem oraz przestrzenią w przyszłości. Warto o tym pamiętać pokazując dziecku, że klocki odkładamy do pudełka na klocki a brudne skarpetki do kosza na pranie.

Piękno i harmonia

Subtelne kolory w pokoju koją dziecięce zmysły! Umiejętne zestawienie kolorów i różnych odcieni sprawia, że dzieci nie są przeciążone nadmiarem bodźców z otoczenia. Mogą być zrelaksowane i gotowe na naukę. Meble z zaokrąglonymi brzegami to oczywiście bezpieczeństwo, ale nadają także dziecięcemu pokojowi lekkości i przytulności. Nadmiar kanciastych sprzętów i ostrych linii sprawia, że przestrzeń wydaje się surowa i zimna. Warto zadbać by w pokoju dziecięcym znalazły się także miękkie przedmioty jak poduszki, kocyk, dywanik, kosz wiklinowy. Trzeba pamiętać o regularnym czyszczeniu ich, by pozostały piękne na długo. Jeśli jakiś element wyposażenie wnętrza ulegnie uszkodzeniu trzeba niezwłocznie to naprawić lub usunąć z pokoju. Oświetlenie w pokoju dziecięcym powinno być miękkie i rozproszone. Najlepiej puszczone do góry, na sufit od którego się odbije i rozświetli cały pokój. Mała lampka na niskim stoliku sprawi, że pokoik dziecka będzie bardziej przytulny.

Natura

Na pierwsze miejsce wysuwają się meble wykonane z drewna oraz drewniana podłoga (oczywiście w miarę możliwości). Do tego dochodzą pościel i dodatki materiałowe wykonane z bawełny, lnu, hand-made, kosze do przechowywania wykonane z wikliny, bambusa. Warto pamiętać, że naturalne materiały to także szkło, metal. Dlatego unikajmy plastikowych kubeczków czy sztućców na rzecz małych szklanek i metalowych sztućców. W pokoju nie może zabraknąć roślin. Dzieci obserwują ich wzrost, a starsze mogą je pielęgnować: wycierać im liście i je podlewać. Dzięki temu uczą się także dbać o otoczenie, co jest jednym z najważniejszych elementów filozofii Montessori. Możemy także umieścić w pokoju dziecka tacę drewnianą lub pudełko wiklinowe, w którym dziecko schowa swoje znaleziska ze wspólnych spacerów. Takie jak np. kamienie, muszle, kasztany, zebrane liście czy szyszki. Dla starszego dziecka dobrym pomysłem będzie rybka w pokoju, o ile mamy możliwość zapewnić jej godne warunki życia. Chcemy nauczyć dziecka szacunku do natury, której częścią jesteśmy.

Dostępność

Pokój dziecięcy jest dla dziecka. Jeśli nie wiemy, co to w praktyce znaczy, trzeba położyć się lub usiąść na podłodze (w zależności od wieku dziecka) i zobaczyć jak to jest być dzieckiem. Czy mogę dosięgnąć do wszystkiego wokoło? Widzę z tej perspektywy dekoracje ścienne? Czy jako dziecko dam radę odwiesić kurtkę na miejsce albo sięgnąć po pudełko z klockami? Jak wygląda parapet od dołu? Idąc tym tropem aranżujemy ściany w pokoju dziecka tylko do wysokości dziecka – powyżej metra od podłogi ściany są puste. Do regałów, półek, zabawek powinien być łatwy dostęp. Jeśli w pokoju jest przewijak również aranżujemy go na podłodze. Może to być osobny materac łatwy do utrzymania w czystości (przebieramy na podłodze pamiętając oczywiście o bezpieczeństwie). Dziecko potrzebuje też dostępu do wody i jedzenia. Pomocne będą niski stolik i odpowiedniej wysokości krzesełko. Kiedy tylko dziecko zaczyna samodzielnie siedzieć jest w stanie pić z małej szklanki.

Dzięki zastosowaniu zasad pedagogiki Montessori w aranżacji pokoju dziecka mamy pewność, że jego samodzielność i pewność siebie będą rozwijały się prawidłowo. Będziemy mogli się przekonać jak te wszystkie elementy i zasady tworzą harmonijną całość, w której dziecko rozkwita. Tak samo jak jego koncentracja i chęć do współpracy. Wzrośnie też pewność siebie nas jako rodziców. A na koniec dnia odetchniemy z ulgą i radością, mając niezależne i spokojne dziecko śpiące w swoim pokoju. Na materacu, z którego mamy pewność, że nie spadnie. A kiedy rano wstanie będzie na nowo eksplorować otoczenie, które z taką starannością dla niego przygotowaliśmy.

Autorką tekstu jest Magda Skotnicka

Magda Skotnicka – pedagog i nauczycielka Montessori. Ma ponad 10 letnie doświadczenie pracując z dziećmi i ucząc je angielskiego.  Uczestniczyła w licznych warsztatach Porozumienia bez przemocy prowadzonych przez Annę Mils i Olę Bagińską. W roku 2014 uczestniczyła w kursie Montessori organizowanym przez Polski Ośrodek Edukacji Montessori. W 2015 skończyła roczny kurs Montessori dla najmłodszych w Polskim Instytucie Montessori, prowadzonym przez Laurę Dupree. Zdobyła także doświadczenie w edukacji demokratycznej oraz w placówkach Montessori w Norwegii. W Casa dei Bambini Warsaw Montessori School prowadzi grupę toddlerową http://www.warsawmontessori.edu.pl/przedszkole

Zobacz również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Pattern